حسين قرچانلو

318

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

فراوان دارد . بنابراين ، شهرى است متمدن با خانه‌هاى زيبا و بناهاى مشهور ، مانند جامع كبير و دو مدرسه و چهار يا سه زاويه . بازارهاى متعدد شهر با بهترين شكل ( روش ) ساخته شده است و انواع مشاغل در آن جداى از هم وجود دارد . مردم قسنطينه شجاع و جنگجو هستند ؛ بويژه كه شهر صنعتگرانى دارد . تعداد زيادى بازرگان در شهر است كه به تجارت پارچه‌هاى پشمى محلى و دست‌بافت مشغولند ؛ برخى از آنان روغن زيتون و حرير به ( شهرهاى ) نوميديا صادر مىكنند . در شهر ، پارچه نيز توليد مىكنند و همهء اين كالاها با خرما و برده معاوضه مىشود . در هيچ شهر افريقا مانند قسنطينه ارزانى نيست . مردم قسنطينه متكبّر و بسيار مقتصدند ، حتى در پوشيدن لباس نيز چنين كنند . آنها مردمى متكبّر و غافلند ، از عادات شاهان تونس اين بوده كه حكومت بعد از خود را به پسران نابالغ خود بدهند و برخى به اين پسر و گاهى به آن پسر وامىگذاردند . . . در سمت غربى شهر قلعهء بزرگى است كه هنگام بناى شهر ساخته شده است . اراضى كشاورزى اطراف شهر اكثرا حاصلخيز است و سى برابر آنچه در آن كشت مىشود محصول مىدهد . در دشتى كه در ساحل رودخانهء شهر است ، باغهاى زيبايى وجود دارد ، ولى درختان ميوه فراوانى در آن كشت نمىشود ؛ چون مردم شهر با پرورش درختان ميوه آشنا نيستند . در خارج شهر قسنطينه ساختمانهاى باستانى قرار دارد ؛ همانند قوس پيروزى ( طاق نصرت ) كه شبيه طاقهاى قوسى در روم است . مردم شهر آنها را محل زندگى شياطين مىدانند . در نزديكى آن ، قوسهايى ( چند طبقه ) بر روى رودخانه‌اى كه از زير صخره‌اى خارج مىشود قرار دارد و كنار آن پلكانى است از آهن كه در سنگ فرو رفته است . در كنار آن رود ، رواقى است كه طاقهاى تراشيده شده از آهن دارد ؛ به طورى كه سقف و ستونها و زمين يكپارچه از آهن است . در اينجا تعداد فراوانى لاك‌پشت ( مصنوعى ) وجود دارد كه زنان آنها را شياطين مىدانند . در مسافتى به فاصله سه پرتاب سنگ از شهر ، گرمابه‌اى است كه از يك چشمهء آب گرم كه از ميان صخره‌ها مىجوشد ، پر مىشود . هرگاه زنى دچار تب يا بيمارى ديگرى شود ، مىگويند علت آن بيمارى همان لاك‌پشتهاست . با كمى فاصله از چشمهء آب گرم ، چشمه آب سردى وجود دارد كه در كنار آن ساختمانى از سنگ مرمر است . مردم شهر هر سال يك بار با كاروانى كه به نوميديا مىرود همراه